Etap budowy dachu jest przełomowy dla całego procesu budowy domu. Dach stanowi zwieńczenie stanu surowego, zamyka budynek i chroni wnętrze przed czynnikami zewnętrznymi. Jego budowa jest jednak dosyć wymagająca, czasochłonna i skomplikowana. Poznaj wady i zalety różnych materiałów dachowych, etapy montażu konstrukcji, a także najczęściej popełniane błędy przy budowie.
Dostosowanie projektu więźby do potrzeb budynku
Więźba dachowa zaliczana jest do najbardziej skomplikowanych i najdroższych elementów konstrukcji budynku. Ma za zadanie chronić wnętrze przed deszczem, śniegiem i wiatrem, zapobiegać dostawaniu się wilgoci do mieszkania, a także ograniczać straty ciepła. Od jakości więźby w dużej mierze zależy zatem bezpieczeństwo i funkcjonalność całego domu.
Tak naprawdę budowa dachu rozpoczyna się na długo przed rozpoczęciem samych prac. Już na etapie projektowania domu warto rozeznać się w takich sprawach jak rodzaj więźby, cena dachówki czy stopień skomplikowania połaci. Najistotniejsze jest jednak sprawdzenie, czy projekt dachu odpowiada warunkom lokalnym. Miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego może określać m.in.:
- kształt dachu, a nawet kąt nachylenia;
- wysokość okapu i kalenicy;
- kolor dachu lub typ pokrycia;
- możliwość stosowania lukarn albo jej brak.
Kształt, dopuszczalne obciążenie i kąt nachylenia trzeba dostosować do przewidzianego obciążenia śniegiem i wiatrem w zależności od lokalnych warunków klimatycznych. W gotowych projektach domów często wystarczy jedynie przeprojektować kilka elementów, takich jak wysokość ścianki kolankowej, czy zmiana rodzaju pokrycia.
Budowa konstrukcji więźby dachowej – rodzaje
Więźby dachowe w budynkach mieszkalnych w zdecydowanej większości wykonuje się z elementów drewnianych. Są to specjalne belki poddane impregnacji i zabezpieczone przed grzybami, owadami oraz ogniem. Najczęściej spotykaną metodą budowy więźby jest przygotowanie jej na budowie. Potrzebni są do tego wykwalifikowani cieśle, a prace mogą zająć nawet kilka tygodni. Alternatywnym rozwiązaniem jest inwestycja w wiązary prefabrykowane, które coraz częściej znajdują zastosowanie w budownictwie mieszkaniowym. Poniższa tabela zestawia najważniejsze cechy obu typów więźby.
Tabela 1
| Rodzaj konstrukcji | Do jakich budynków? | Zalety | Wady |
| Tradycyjna więźba | budynki na dowolnym planie, zwłaszcza nieregularnym | trwałość,możliwość indywidualnego dopasowania | długi czas budowy, ryzyko błędów montażowych |
| Wiązary prefabrykowane | proste bryły na planie prostokąta | szybki montaż,powtarzalność | ograniczony kształt i trudna rozbudowa w przyszłości |
Układ warstw izolacyjnych przy budowie dachu
Więźba dachowa jest konstrukcją nośną, w obrębie której układa się warstwy izolacyjne. Mają one za zadanie zapobiec przeciągom, przenikaniu wilgoci i utracie ciepła. Do izolacji stosuje się następujące warstwy:
- membrana dachowa – układana na deskowaniu bezpośrednio pod połacią, stanowi szczelną izolację przed deszczem i wiatrem. Charakteryzuje się paroprzepuszczalnością, co oznacza, że może wypuszczać wilgoć zgromadzoną wewnątrz budynku lub w ociepleniu w formie pary wodnej. Zazwyczaj wykonywana jest z materiałów bitumicznych, tworzyw sztucznych lub kauczuku;
- izolacja termiczna – do ocieplenia dachu wykorzystuje się przede wszystkim wełnę mineralną, lub piany PUR. Te materiały można łatwo rozprowadzić pomiędzy krokwiami i płatwiami więźby dachowej. Izolację termiczną układa się zazwyczaj od wewnątrz budynku już po wykończeniu połaci;
- membrana paroizolacyjna – stanowi ostatnią warstwę przed materiałem wykończeniowym poddasza, czyli głównie płytami g-k. Zapobiega przedostawaniu się pary wodnej z pomieszczenia do izolacji i z izolacji do budynku. Wykonywana w formie cienkiej folii z PP, PE lub PVC.
Montaż pokrycia dachowego – jaki materiał wybrać?
Jedną z najważniejszych decyzji dotyczących budowy połaci dachowej, jest wybór materiału pokryciowego. Od tego zależy nie tylko wygląd i trwałość budynku, ale też komfort użytkowania poddasza w czasie deszczu. Wybór odpowiedniego pokrycia należy podjąć jeszcze przed etapem budowy dachu.
Dachówka ceramiczna i betonowa
Dachówki z wypalanej gliny lub cementu mają klasyczny kształt, doskonały wygląd i znakomitą trwałość. Można stosować je na dachach spadzistych, zwłaszcza na tych o skomplikowanych połaciach. Dachówka bowiem jest materiałem, który łatwo dopasować do wielu załamań połaci, na których licznie występują różne elementy architektonicze, takie jak wole oka czy lukarny. Z uwagi na duży ciężar tych materiałów, wymagają wzmocnionej konstrukcji więźby dachowej.
Blacha i blachodachówka
Dachy blaszane są łatwe w montażu, stosunkowo tanie, a w wielu wariantach także nowocześnie wyglądają. Stosuje się je w budynkach mieszkalnych, a blachę trapezową można umieścić na obiektach pomocniczych (garaże, altany). Sprawdzają się na dachach o niewielkim spadku, jednak są mniej wytrzymałe, od dachówek i emitują duży hałas w czasie deszczu.
Gont bitumiczny i papa
Pasy wykonywane z asfaltu z posypką bitumiczną są łatwe w montażu i zalecane na dachy o skomplikowanych kształtach. Wyróżniają się niską ceną, małym hałasem w czasie opadów i skutecznością nawet na dachach o minimalnym spadku. Wadą jest słaba żywotność (20-30 lat) i konieczność wykonania pełnego deskowania więźby.
Najczęstsze błędy przy budowie dachu – na co uważać?
Błędy popełniane przy budowie dachu mogą rzutować na jakość całego obiektu. Nie tylko mogą doprowadzić do przyspieszenia remontu i prac konserwacyjnych, ale też do zniszczenia innych elementów budynku. Do najczęściej powielanych błędów podczas budowy dachu należą:
- oszczędzanie na jakości drewna i pokrycia, czyli wybór najtańszych dachówek, czy blach od nieznanych producentów;
- niewłaściwie dobrana konstrukcja więźby do pokrycia dachu, szczególnie przy zastosowaniu ciężkich dachówek ceramicznych;
- zatrudnienie niewykwalifikowanej ekipy wybieranej na podstawie najniższej wyceny bez weryfikacji doświadczenia;
- brak nadzoru nad pracami, zwłaszcza w tak ważnych momentach, jak montaż membrany czy izolacji;
- brak lub nieodpowiednia impregnacja więźby dachowej, a także zakup drewna słabej jakości z nieznanego źródła;
- ignorowanie warunków pogodowych i prowadzenie prac w czasie deszczu, mrozów lub silnego wiatru.
Budowę dachu warto powierzyć sprawdzonej ekipie budowlanej. Poprawki w ramach tego elementu budynku są bardzo uciążliwe, a remonty kosztowne. Dobrze przeprowadzone prace pozwolą szybko przejść do kolejnego etapu budowy i robót wykończeniowych wewnątrz.
Artykuł sponsorowany

Nazywam się Alicja Nowaczyk. Jestem projektantką wnętrz i ogrodów z wieloletnim doświadczeniem, założycielką oraz autorką strony pracowniaa.pl. Projektowanie to moja pasja – tworzę przestrzenie, w których piękno, funkcjonalność i natura łączą się w harmonijną całość. Moje projekty wyróżniają się indywidualnym podejściem, dopasowanym do potrzeb każdego klienta. Na blogu dzielę się inspiracjami oraz praktycznymi wskazówkami, pomagając innym urządzić wymarzone wnętrze i ogród.


